Μέθοδοι Κατασκευής

Τζιώτικη Αρχιτεκτονική και Τοποθέτηση

Η Τζια (Κέα) μας δώρισε μιας σπάνιας μορφής και ομορφιάς Αρχιτεκτονική. Η δυσκολία προσκόμισης στον τόπο της κατασκευής κάθε μορφής εισαγόμενων αδρανών υλικών οδήγησε την κατασκευή να γίνεται με το μόνο υλικό που μπορούσε ο κάθε κάτοικος να έχει στο χωράφι του.

Το υλικό αυτό ήταν η Τζιώτικη σχιστολιθική πέτρα η οποία είναι αρκετά μαλακή δίνοντας την δυνατότητα επεξεργασίας της, με τα λιγοστά υπάρχοντα τότε εργαλεία, αλλά παράλληλα και αρκετά σκληρή για να αντέξει το τεράστιο φορτίο μιας κατασκευής. Η τότε κατοικία (καθικιά) αλλά και ο στάβλος των ζώων (σταυλί) κατασκευαζόταν κατά κανόνα στις παρυφές των αγροτικών δρόμων (στενές) ώστε, στην περίπτωση ανάγκης πρόσθετης πρώτης ύλης (πέτρας) να διευκολυνόταν η πρόσβαση, αλλά παράλληλα διευκολυνόταν η επικοινωνία μεταξύ των κατοίκων.

Η βασική αρχιτεκτονική μορφή των κτισμάτων είναι δύο ισόγεια μέρη χαμηλού ύψους που συνέδεαν τους όγκους των με τον ημιυπαίθριο χώρο (στεγάδι) μεταξύ κυρίων και βοηθητικών χώρων. Ακόμη, στην συνέχεια του ίδιου κτίσματος κατασκευάζονταν οι στάβλοι, συνήθως ακόμη χαμηλότερα κτίσματα. Οι οροφές των κτισμάτων κατασκευαζόταν από πέτρινα δοκάρια, πλάτους 50 έως 60 εκατοστά και μήκους 1,60 έως 2,20 μέτρα, τα οποία τοποθετούνταν το ένα δίπλα στο άλλο, έτσι ώστε να ολοκληρωθεί η στέγαση του κτίσματος. Η υγρομόνωση της οροφής γινόταν με επάλληλες στρώσεις χώματος που κυλινδριζόταν σε κάθε στρώση του.  Όλες οι πόρτες και τα παράθυρα κατασκευαζόταν από ξύλο.

Τα μικρά σε διαστάσεις ανοίγματα, τόσο για πόρτες όσο και για παράθυρα, βοηθούσαν στην προστασία από τα καιρικά φαινόμενα.

Τέλος, ο χώρος οικία, για λόγους υγιεινής, εσωτερικά μεν σοβαντιζόταν και ασβεστωνόταν ενώ εξωτερικά απλά ασβεστωνόταν. Το τμήμα των στάβλων, για λόγους οικονομίας, παρέμενε στην φυσική όψη της πέτρας.


Τεχνολογία Σημερινών Κατασκευών

Στην Τζια σήμερα, σε σχετικά μεγάλη, κλίμακα χρησιμοποιείται άλλοτε ως κυρίαρχο και άλλοτε ως δευτερεύον στοιχείο η ντόπια σχιστολιθική πέτρα.

 Οι παλιότερες κατασκευές χρησιμοποιούσαν την πέτρα ως φέρον στοιχείο ενώ σήμερα η πέτρα χρησιμοποιείται, κατά κανόνα, σαν επένδυση του φέροντος σκελετού από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Στις εξωτερικές επιφάνειες των κτισμάτων η πέτρα δεν αρμολογείτε ούτε σοβαντίζεται ώστε η τελική όψη του κτίσματος να δίνει την εικόνα ενός αμιγώς πέτρινου κτίσματος.

Συχνά τα κτίσματα μελετούνται και κατασκευάζονται έτσι ώστε να έχουν τμήμα τους από επένδυση λιθοδομής και τμήμα τους με συμβατική κατασκευή, δηλαδή σοβά και χρωματισμό.

 Η μικτή αυτή κατασκευή οδηγεί στην οπτική εικόνα του ‘‘παλαιού κτίσματος’’ στο οποίο το τμήμα της κατοικίας ήταν σοβαντισμένο ή απλά ασβεστωμένο ενώ το τμήμα του στάβλου παρέμενε στην φυσική εμφάνιση της λιθοδομής.

 Στα δώματα, μετά τις μονώσεις, τοποθετούνται κομματάκια από την ίδια πέτρα, (φτενάδια), έτσι ώστε και η επιφάνεια των δωμάτων να έχει όψη πέτρινη.

Οι καμινάδες (κάπασσοι) των τζακιών κατασκευάζονται στρογγυλές από μικρότερα επεξεργασμένα κομμάτια πέτρας με πέτρινο καπάκι.

 Οι περιβάλλοντες το κτίσμα χώροι γίνονται κατά κανόνα με πέτρινες μάνδρες, πέτρινες πεζούλες και ξύλινες πέργκολες.